|
|
|
In het voetspoor van Paulus en Johannes
|
|
Inleiding
Geïnspireerd door vele jaren betrokkenheid bij de vereniging voor Interkerkelijke JeugdEvangelisatie Rotterdam heeft een vriendengroep, die elkaar al meer dan veertig jaar kent, twee jaar geleden besloten om in het voetspoor van Mozes en Jezus te treden op een reis door Israel en Joranië. Op deze website werd daarvan verslag gedaan, omdat enerzijds enkele leden van de Dorpskerkgemeente tot die vriendengroep behoren en anderzijds omdat er vele I.J.E.-ers en oud-I.J.E.-ers tot de Dorpskerkgemeente en ook tot de andere PKN-gemeenten in Barendrecht behoren.
Gezien het succes van de vorige reis heeft de groep besloten om nu in de voetsporen van en Paulus en Johannes te treden op een reis door Klein Azië, het huidige Turkije. Daarbij werden tal van plaatsen bezocht die worden beschreven door de evangelist Lucas in het Boek Handelingen van de Apostelen, plaatsen die de apostel Paulus bezocht op zijn zendingsreizen. Ook werden een aantal plaatsen bezocht die in het boek Openbaring van Johannes worden genoemd door de apostel Johannes. Op deze pagina wordt verslag gedaan van die interessante reis in de voetsporen van deze twee bekende apostelen. Het verslag wordt gedurende de reis gemaakt en zal in een later stadium worden vervolmaakt. Van elke dag zijn slechts enkele foto's geplaatst van de vele honderden foto's die er tijdens deze reis werden gemaakt. Ze geven een beeld van deze indrukwekkende reis door een prachtig landschap.
|
 |
|
Dag 1
Aankomst in Attalia, Pamphylië
Anders dan Paulus die op zijn eerste zendingreis in Attalia aankwam per schip, arriveerden wij per vliegtuig. Het Bijbelse Attalia was destijds de hoofdstad van Pamphylië, de huidige naam is Antalya. Nu is het een grote stad en populaire badplaats aan de Middellandse Zee. De stad ligt aan de voet van het Taurusgebergte, waardoor de rotskust een grillig verloop heeft. Atallia/Antalya werd in de 2e eeuw gesticht door koning Attalos II, die er zijn naam aan gaf.
Voor ons is het nu niet meer dan het startpunt van onze reis. We zullen hier ook onze rondreis beëindigen en dan hebben we uitgebreid gelegenheid om deze stad beter te leren kennen en te beschrijven.
|
|
Dag 2
Langs de kust van Pamphylië en Cilicië
Vandaag reden we bijna 500 kilometer oostwaarts langs de kust van Pamphilië en Cilicië. Het was een adembenemende tocht over de kustweg die zich met talloze bochten langs de uitlopers van het Taurusgebergte slingert. We bezochten de resten van het kasteel Mamure uit de tijd van de Romeinen en de strijd tegen de Kruisvaarders. Deze burcht is een van de grootste en best in stand gehouden burchtcomplexen van Klein-Azië. De direct aan zee gelegen burcht wordt omgeven door een imposante muur met weergangen en 36 goed bewaard gebleven torens. Binnen bevinden zich o.a. twee grote binnenplaatsen, een moskee, stallen en badhuizen.
We vervolgden onze reis over de kustweg langs de Middelandse Zee voor een bezoek aan 'de hel en de hemel'. Dit zijn twee 'gaten' in de aarde, zogenaamde 'Dolinen'. Het is een uniek natuurverschijnsel. ‘De Hel’ is een gat met een opening van 70x50 m. en is 128 meter diep en onbegaanbaar. ‘De Hemel’ heeft een opening van 250 x 110 m., is ruim 70 m. diep. We lieten ons de kans niet ontglippen om een bezoek te brengen aan 'de Hemel'. We moesten er wel een afdaling van zo'n 300 treden voor over hebben. De klim omhoog was pittiger, maar het bezoek was de moeite waard. Op de bodem bevindt zich een ruïne van een klooster uit de 5e eeuw. Deze dolinen zijn grote kloven die zijn ontstaan doordat de bodem van kalk is opgelost in (koolzuurhoudend) water. We eindigden onze reis vandaag in de havenstad Mersin, vlakbij de Bijbelse plaats Tarsus. Geboorteplaats van de apostel Paulus. We krijgen enig respect voor de reislust van Paulus en de afstanden die hij destijds met primitieve vervoersmiddelen heeft afgelegd. Daarover meer in het verdere reisverslag . . .
|
|
|
|
|
|
de kustweg
|
de burcht Marmure
|
keuze tussen 'hel en hemel'
|
|
|
|
|
|
de ontoegangkelijke 'hel'
|
de toegangkelijke 'hemel'
|
restanten van een Byzantijnse kapel
|
Dag 3
Bezoek aan Tarsus en de ondergrondse stad Kaymakli
's Morgens een bezoek gebracht aan Tarsus. De enige verwijzingen naar de apostel Paulus vormen hier de Paulusbron en de Pauluskerk. De Pauluskerk dateert waarschijnlijk van de 12e eeuw en wordt thans gebruikt als een museum. De Paulusbron hebben we bezocht, het is al eeuwenlang een pelgrimsplaats. Er werd in het verleden gesproken over het ‘heilige water uit de bron’, dat een heilzame werking zou hebben gehad. Nu is de 30 m. diepe bron een toeristische trekpleister.
Tarsus is ook de plaats waar keizer Marcus Antonius de koningin van Egypte, Cleopatra, uitnodigde. Cleopatra arriveerde in Tarsus, verkleed als de liefdesgodin Aphrodite, op een schip met gouden steven, purperen zeilen en zilveren roeiriemen. Zij wist de keizer te verleiden en hem mee te tronen naar Egypte, waar hij haar drie kinderen schonk. De historische Cleopatrapoort herinnert hier nog aan.
We reden langs de Makam Moskee, waar onder zich volgens de overlevering het graf van de joodse profeet Daniël bevindt. Hoewel er nog zes andere plaatsen zijn in het Midden Oosten die dat claimen, is onze gids ervan overtuigd dat Tarsus als enige dit kan claimen omdat er ook een ring die aan Daniël zou hebben behoord hier gevonden is. . .
Bekijk ook eens >> www.bibleplaces.com/tarsus.htm
We verlieten Tarsus in noordelijke richting op weg naar de landstreek Cappadocië, zoals ook Paulus dat tijdens zijn reizen heeft gedaan. Op weg naar de stad Niğde brengen we onderweg een bezoek aan de restanten van het eeuwen oude Eski Gümüs klooster dat in de rotsen uitgehakt. Het heeft een ondergrondse kruiskoepel basilica met mooie fresco’s uit de 11e eeuw. Op een van de fresco's staan Maria en het kind Jezus glimlachend afgebeeld, iets wat vrij uniek genoemd mag worden. De kerk van het klooster is gebouwd volgens een gesloten kruisvormig plan, heeft een centrale koepel, vier kolommen, kruisgewelven en drie apsissen.
's Middags bezochten we de ondergrondse stad Kaymakli. Deze indrukwekkende ondergrondse vestiging ligt onder een heuvel in het centrum van de stad Kaymakli die door de plaatselijke bevolking "de Burcht van Kaymakli" genoemd wordt. Sinds 1964 is deze ondergrondse stad voor het publiek opengesteld. De ondergrondse stad telt acht verdiepingen en werd voor het laatst gebruikt toen vorige eeuw de Egyptenaren het land binnenvielen. De onderaardse stad telt niet alleen smalle lage 'straten', woningen, kapellen en grafkamers, maar uiteraard ook een groot aantal ingenieuze ventilatieschachten, waardoor er volop frisse lucht door de ondergrondse kruip-door, sluip-door gangen gaat. Je moet hier beslist niet claustrofobisch zijn. Kaymakli werd al bewoond in de 5e eeuw voor onze jaartelling. De ondergrondse stad is nu verlicht voor bezoekers. De woningen van de stad Kaymakli zijn om de bijna honderd tunnels van de ondergrondse stad heen gebouwd. Deze tunnels die uitmonden op de binnenplaatsen van de huidige woningen, dienen tot op heden nog als toegang tot die ruimten in de grotten die geschikt zijn voor gebruik als opslagplaatsen, voorraadruimten en stallen.
In de Romeinse tijd bood de stad schuilplaats aan de jonge christengemeente die hier gevestigd was. We beseffen nu pas goed welke opofferingen die jonge Christengemeente zich moest getroosten om uit handen van de tegenstanders te blijven. Het was al met al een indrukwekkende ervaring. |
|
|
|
|
|
Tarsus - Paulusbron
|
Tarsus - Poort van Cleopatra
|
Klooster Eski Gümüs
|
|
|
|
|
|
nauwe 'straten'
|
ondergrondse woning
|
ondergrondse kapel
|
Dag 4
Cappadocië
Paulus reisde op zijn tweede zendingsreis via Tarsus door de landstreek Cappadocië naar het westen. Vandaag maakten we een rondreis door de mooiste plaatsen van Cappadocië. Hier bevindt zich een van de grootste natuurwonderen ter wereld. Het landschap van Cappadocië is ontstaan na hevige uitbarstingen van de Erciyes (3916 m) en Hasanvulkaan (3268 m). Zij bedekten 3 miljoen jaar geleden het plateau dat Nevşehir omgeeft met tufsteen, een zacht gesteente bestaande uit lava, as en modder. Wind en regen hebben een erosiewerking op dit broze gesteente gehad en een spectaculair surrealistisch landschap gevormd van rotkegels, toppen als mutsen en uitgesleten dieptes, variërend in kleur van warmrood tot goud en van koele groene tot grijze tinten.
's Morgens bezochten we het Nationale Park Göreme. Dit openluchtmuseum is gelegen op een kloostercomplex bestaande uit talloze kerken en kapellen die met prachtige fresco’s zijn versierd. De meeste kapellen dateren van de 10e tot 13e eeuw (de Byzantijnse en Seltsjoeks periode) en velen zijn gebouwd volgens een kruisvormig grondplan, met een centrale koepel gedragen door vier pilaren. In noordelijke deel van het museumcomplex zijn er naast verscheidene kerken ook uit rots gehouwen tombes. Tot de meest fameuze kerken van Göreme worden gerekend de Elmali-kerk, het kleinste en meest recente bouwwerk, de Yilanlý-kerk met fascinerende fresco’s van de vervloekten te midden van kronkelende slangen, de Barbara-kerk en de Çarikli-kerk. Niet ver van de hoofdgroep toont de Tokali-kerk prachtige fresco’s, die scènes uit het Nieuwe Testament voorstellen. We bezoeken ze allemaal en vallen van de ene verbazing in de andere; het is fantastisch dat zulk uniek werelderfgoed bewaard is gebleven.
's Middags bezochten we het dorp Uçhisar, niet ver gelegen van Göreme. Uçhisar betekent ‘de drie kastelen’, vanuit de verte lijkt het dorp bekroond met een grillige 60 m. hoge rotspunt met een groot aantal kleine vensters in de rotswand. Daar waar de vensters zijn ingestort zijn een aantal binnenruimten aan het licht gekomen. De ‘citadel’ die enkele tientallen meters boven de bewoonde kern torent, biedt vanuit het westen een suggestief aanzien. Onder huizen loopt een lange tunnel in de turfsteenberg: het schijnt dat deze antieke galerij diende als verbinding met buiten in geval van vijandelijke bezetting van de rots en tevens voor de watertoevoer. Tot ieders verbazing wordt een enkele rotswoning nog steeds bewoond. Aansluitend bezochten we twee van de mooiste valleien in dit unieke landschap: de Jagersvallei en de Duivenvallei, beiden hebben prachtige rotsformaties.
Een bezoek aan een tapijtknoperij was een afwisselende onderbreking van een dag rondreizend in dit unieke landschap. Met verbazing zagen we hoe de eeuwenoude techniek van het knopen van zijde tapijten tot op de dag van vandaag wordt uitgevoerd door vaardige vrouwenhanden. Als je weet dat Cappadocië aan de bekende Zijderoute ligt is het duidelijk waarom deze eeuwenoude cultuur behouden kon blijven. |
|
|
|
|
|
Göreme - een unieke . . .
|
verzameling Werelderfgoed
|
Een van de rotskerken
|
|
|
|
|
|
Wondere spelingen van de natuur
|
Rotswoningen in Zelve
|
Citadel van Uchisar
|
|
Dag 5
De weg naar Iconium
Voordat wij de landstreek Cappadocië verlieten, bezochten we de indrukwekkende Ihlara kloof, die afwijkt van het typerende landschap van Cappadocië. De Ihlara-kloof is uitgeslepen door het water van de Melendir-rivier. Deze rivier is nog steeds verantwoordelijk voor de erosie van de kloof. De Ihlara-kloof heeft een lengte van 20 km. en ligt ongeveer 150 m. onder het uitgangsniveau. We daalden af naar de bodem van de kloof via zo'n 350 treden. De kloof telt zo'n 60 kerken, kloosters en gebedsplaatsen, die zijn uitgehouwen in de rotswanden. We bezochten enkele rotskerken waarin nog fresco's te zien waren uit de 11e eeuw. Ook dit deel van Cappadocië heeft prachtige afwisselende landschappen.
We volgden onze reis in de voetsporen van Paulus via een oude kamelenroute, waarlangs we twee eeuwen oude karavanserai's bezochten. Dit waren pleisterplaatsen voor de reizigers en hun lastdieren langs de zogenaamde Zijderoute. Het Turkse deel van de Zijderoute begint in het westen bij Denizli en loopt door naar Doğubeyazı aan de grens met Iran. Ook Paulus zal naar alle waarschijnlijkheid deze weg gevolgd hebben op zijn tweede zendingsreis.
We vervolgden 's middags onze weg naar het westen en kwamen (in Bijbelse termen) aan in de landstreek Phrygië in de stad Iconium (het huidige Konya). Volgens de overlevering zou het de eerste stad zijn die na de zondvloed werd gebouwd. De neolithische vindplaats Çatal Hüyük bevestigt dat de rand van de vlakte al in het zevende millennium v. Chr. werd bewoond. Dit is een van de oudste culturen van Turkije. Niet ver van Konya zijn er ook overblijfselen gevonden van de Hettitische cultuur, zoals reliëfs. Alle keizerrijken van Turkije hadden de stad eens in bezit, maar het waren de Romeinen die de stad verrijkten met monumenten, waarvan overigens niets meer over is. De stad staat bekend om twee grote geestelijke leiders. Enerzijds de apostel Paulus in de eerste eeuw en anderzijds de mystieke filosoof en dichter Jalal ad-Din Rumi in de 13e eeuw. Rumi, die door de gelovigen Mevlana wordt genoemd, is de stichter van de orde van de dansende Derwisjen. Het is een kloosterorde die is ontstaan uit de vroege Islam, maar die tot het Soefisme gerekend kan worden. Als religieuze beweging kenmerkt het soefisme zich als een wisselwerking van religieuze en spirituele invloeden. In Konya is er vanuit de tijd van Paulus helaas niets meer terug te vinden. Wij bezochten er het Kloostermuseum van Mevlana. Dit kloostercomplex en met name het mausoleum van Mevlana is een bedevaartsplaats van Islamieten en Soefi-aanhangers. Het is indrukwekkend met hoeveel devotie sommige mensen deze heilige plaats al biddend bezoeken. De monniken van de broederschap van de Derwisjen trachten in hun eredienst één te worden met de Almachtige door lange tijd achtereen op bepaalde muziek in dezelfde richting om hun as te blijven draaien. Na verloop van tijd wordt één geopende hand omhoog geheven ten hemel en wordt één geopende hand horizontaal gehouden. Daarmee wordt de verbondenheid van de Almachtige van de Derwish tot uitdrukking gebracht, die dit po zijn beurt weer doorgeeft aan de mensen om hem heen. Zij zijn bekend als de 'dansende Derwisjen'. Sinds het Ottomaanse Rijk tot op de huidige dag dansen Derwisjen in broederschappen op tal van plaatsen in de wereld.
Bekijk ook eens: www.Bijbelseplaatsen.nl/plaatsen/K/Konya/270/
|
|
|
|
|
|
blik op de Ilharakloof
|
blik in de kloof
|
een bijzonder natuurverschijnsel
|
|
|
|
|
|
karavanserais . . .
|
rustplaatsen voor karavanen
|
dansende Derwisjen
|
Dag 6
Naar Antiochië in Pisidië en Hierapolis nabij Laodicea
We reden van Konya zo’n 200 km. in noord-westelijke richting naar de Bijbelse landstreek Pisidië naar het Bijbelse Antiochie van Pisidië, dat bij de huidige stad Yalvac ligt. De naam van de huidige stad is overigens een eerbetoon aan Paulus, want die naam betekent 'boodschapper'. Dit Antiochië speelde een belangrijke rol in de verspreiding van het christendom aan het begin van de jaartelling. We bezochten de ruïnes van de oude stad. Er zijn restanten van enkele gebouwen straten uit de Romeinse stad, maar we hebben bijzonder stil gestaan bij de resten van een Byzantijnse kerk die op de plaats zou hebben gestaan van de synagoge waar Paulus eens zijn langste preek heeft gehouden tijdens zijn eerste zendingsreis. Het was een bijzondere ervaring om op deze zondagmorgen, zo ongeveer wanneer ook de eredienst in de Barendrechtse Dorpskerk gevierd werd, in de voetsporen te staan van Paulus. Hij moet toch wel een ongelofelijke zendingsdrang hebben gehad, gezien de enorme afstanden die hij heeft afgelegd om de vele Joodse gemeenten in Klein Azië meermalen te bezoeken.
Bekijk ook eens >> www.Bijbelseplaatsen.nl/plaatsen/A/Antiochië/Pisidië/256/ en >> www.bibleplaces.com/pantioch.htm
Van Antiochië rijden we zo’n 250 km in zuidwestelijke richting. Onderweg passeren we het Eğirdirmeer (met 468 km2 het op vier na grootste meer van Turkije). Aan het einde van de rit zijn we weer in de Bijbelse landstreek Frygië in de omgeving van waar Laodicea gelegen heeft. Omdat de acheologische site van Laodicea nog volop ontgraven wordt, bezoeken we de nabij gelegen romeinse stad Hiërapolis, die aan de mooie witte kalkterassen ligt.
Hiërapolis, ligt vlak bij de huidige thermenstad Pamukkale. Kalk- en koolzuurhoudend water stroomt uit de warmwaterbronnen. Het water heeft een temperatuur vanuit de bron van 35°C, bij het afkoelen zetten zich kalkachtige bestanddelen af. Het sterk kalkhoudende water loopt er via een groot aantal terrassen van een helling. Uit het warme water slaat calciumcarbonaat neer en zo worden dikke pakketten kalk langs de terrassen afgezet en worden de witte terrassen gevormd. Hiërapolis is samen met Pamukkale opgenomen in de UNESCO-Werelderfgoedlijst.
De stad werd gesticht door Eumenes II in het jaar 190 v.Chr. Eumenes was de koning van Pergamon en noemde haar naar Hiëra, de vrouw van Telephus, stichter van Pergamon. In de oudheid stond de stad hoofdzakelijk onder Romeinse invloed. De bouwwerken zijn dan ook voornamelijk in Romeinse stijl opgetrokken. Het was een Romeinse toeristenplaats, men kwam van ver naar de thermale bronnen van Pamukkale. Hiërapolis werd een stad gericht op ontspanning met een theater, een tempel gewijd aan Apollon, een arcadeboulevard en een typisch Romeinse marktplaats (forum). Maar door de vele aardbevingen in het gebied heeft Hiërapolis zich nooit volledig kunnen ontwikkelen. Onder Byzantijnse invloed heeft de stad nog een bloeiperiode gehad. Met de komst van het christendom heeft Hierapolis nog een bisschopzetel gehad en werd er een basiliek gebouwd en het bekende "Octagon", een achthoekige kerk waar de apostel Philippus begraven ligt. Hoewel Hierapolis niet wordt genoemd in de Bijbel vormde het met de bijbelse plaatsen Laodicea en Kolosse een drie-eenheid (een zogenoemde 'Tri-polis').
Bekijk ook eens >> www.bibleplaces.com/hierapolis.htm |
|
|
|
|
|
Toegangsweg tot Antiochië
|
Ruïne Byzanthijnse kerk
|
Pamukkale - een natuurwonder
|
|
|
|
|
|
een uniek natuurfenomeen
|
De toegangspoort tot Hierapolis
|
De entree tot de antieke stad
|
|
Dag 7
Naar Efeze
Deze dag reden we in westelijke richting zo’n 175 km door de Bijbelse landstreek Lydië naar het Bijbelse Efeze, de belangrijkste archeologische site van Turkije. Efeze is gelegen bij het huidige stadje Selçuk. Efeze was in de oudheid een grote haven- en handelsstad. Het was oorspronkelijk (ca. 1100 v.Chr.) een groep inheemse nederzettingen. De stad groeide uit, vooral na Alexander de Grote, tot een van de belangrijkste steden van het Hellinisme, waartoe de aanwezigheid van de in 323 v.Chr. voltooide grote tempel van de 'Efezische Artemis' (die als een van de antieke Zeven wereldwonderen gold) zeer bijdroeg. Deze tempel had een afmeting van 105 bij 50 meter, met 127 Ionische zuilen van 18 meter hoog. Het heiligdom dat was gewijd aan de grote Aziatische vruchtbaarheidsgodin, Artemis van Efeze werd in 262 vernield en leeggeroofd door de Goten. Het antieke Efeze raakte in verval nadat de Turken in 1420 de stad hadden ingenomen.
Wij bezochten ‘s morgens even buiten het oude Efeze, het ‘huis van Maria’, de moeder van Jezus. Volgens de overlevering zou de apostel Johannes de moeder van Jezus, Maria hebben meegenomen op zijn reis naar Efeze. Er zijn geen harde bewijzen dat de maagd Maria ooit in Efeze gewoond heeft. De Bijbel zegt er in ieder geval niets over. Volgens die overlevering heeft Maria, na uit Jeruzalem vertrokken te zijn, haar laatste jaren in Efeze doorgebracht, samen met de apostel Johannes. Maria zou hier op 59-jarige leeftijd zijn gestorven. Op instigatie van visioenen van die de Duitse - zalig verklaarde - kloosterlinge Anna Catharina Emmerich kreeg, zou het betreffende stenen huis op deze heuvel het woonhuis van Maria zijn geweest. Hoewel zij geen kennis had van Efeze en omgeving gaf zij in visieoenen een duidelijke beschrijving van het huis van Maria. Bij latere onderzoekingen in de omgeving van Efeze vond met dit bouwwerk, dat volledig voldeed aan de beschrijving uit de visioenen. Hoe men ook tegen deze overlevering aankijkt, vast staat dat deze plaats in de loop der tijden een belangrijk bedevaartsoord is geworden voor zowel rooms-katholieke christenen als voor moslims, die in Maria de moeder zien van de 'profeet Jezus'. Wij bezochten vervolgens op een andere heuvel buiten Efeze (de Ayosolug heuvel) een Byzantijns-Seltsjoekse citadel. In die citadel staat de zogenaamde Johannesbasiliek, waar het graf van de apostel Johannes zou liggen onder de centrale koepel van de basiliek. Al in de 4e eeuw zou er een kerk boven het graf van Johannes gebouwd zijn. Deze kerk zou in de 6e eeuw zijn uitgebouwd tot een monumentale basiliek, waarvan wij vandaag de ruïnes bezochten. Een aardbeving in de 14e eeuw vernielde haar namelijk nagenoeg volledig.
De middag hebben we besteed aan het bezoek aan de resten van de antieke stad Efeze. Dankzij de gedetailleerde uitleg van onze gids Birgül, komen de ruïnes voor ons als het ware tot leven en krijgen we een goed beeld wat voor een indrukwekkende stad Efeze moet zijn geweest in de tijd dat de apostelen Paulus en Johannes hier leefden. Hoewel er nog maar zo’n 40% van de oude stad is opgegraven, is het een unieke ervaring om hier rond te lopen. We staan echt letterlijk in het voetspoor van Paulus als we in het indrukwekkende amfietheater staan waar Paulus discussieerde met de bewoners van Efeze. In dit zelfde theater hebben zo’n 25.000 woedende inwoners van Efeze de reisgenoten van Paulus (Gajus en Aristarchus) twee uur lang hebben uitgejouwd met de woorden ‘Groot is Artemis van Efeze'. Gezien de uitstekende akoestiek van dit monumentale theater, moet dat angstaanjagend zijn geweest. Dit bijbelverhaal uit Handelingen 19 heeft voor ons na dit bezoek een andere dimensie gekregen! Ten tijde van de apostelen Paulus en Johannes had Efeze zo’n 250.000 geregistreerde inwoners (kinderen en slaven niet meegeteld). Als we over de Romeinse straten tussen de talloze gedeeltelijk gerestaureerde ruïnes lopen, krijgen we een goede indruk van deze impossante stad. Paulus verbleef tijdens zijn derde zendingsreis hier zelfs meer dan twee jaar. Maar ook de apostel Johannes was hier actief en hij richtte zich in zijn ‘Openbaring’ tot de christengemeente van Efeze. Bijzonder vermeldenswaard is het feit dat Efeze in bijbelse tijden een havenstad was, maar door eeuwenlange aanslibbing ligt de antieke stad nu vele kilometers van het water verwijderd. Dit bezoek aan Efeze was zeker een van de hoogtepunten van onze reis in het voetspoor van beide apostelen!
Bekijk ook eens: www.bibleplaces.com/ephesus.htm
|
|
|
|
|
|
Het huisje van Maria
|
Het graf van Johannes
|
Grote theater van Efeze
|
|
|
|
|
|
Tempel van Hadrianus
|
Facade van de bibliotheek
|
De Kruetenstraat
|
Dag 8
Bezoek aan Thyatira, Sardis en Smyrna
Vandaag stonden nog drie van de zeven gemeenten die in de Openbaring van Johannes worden genoemd op ons reisprogramma: Thyatira, Sardis en Smyrna.
Eerst bezochten we Thyatira, het huidige Akhisar, was in de oudheid een belangrijke handels- en industriestad in het koninkrijk Lydië. Het was gelegen aan de weg van Pergamon naar Sardes. De naam Thyatira duidt erop dat het van oorsprong een Lydische nederzetting was. De oudst gevonden resten van bewoning op de plek van de stad gaan terug tot 3.000 v.Chr. Tyatira was in de oudheid bekend om de wolweverijen en de wolververijen. Men bereidde de purperen kleurstof uit de wortel van de meerkrabplant. Paulus en Silas bezochten Thyatira tijdens de tweede zendingsreis. De purperverkoopster Lydia die Paulus ontmoette in het Giekse Fillippi, was afkomstig uit Thyatira. De archeologische resten van het oude Tyatira bevinden zich in een omheind stadsdeel in het centrum van Akhisar.
Aansluitend rijden we door naar de antieke stad Sardis. Opgravingen hebben uitgewezen dat er continu bewoning was vanaf ten minste 3000 v.C. Veel later omstreeks 800 v.Chr. werd het de hoofdstad van het oude koninkrijk Lydië, de zetel van een conventus onder het Imperium Romanum, de metropool van de provincie Lydia in laat-antieke en Byzantijnse periode. Sardes ligt in het midden van de Hermusvallei, bij de voet de Tmolusberg, een steile helling die de citadel vormde en ligt 20 km ten zuiden van de Hermus. In de Hellenistische en Romeinse tijd was het, hoewel vaak in oorlog betrokken, steeds een belangrijk administratief en handelsknooppunt waar zich ook een grote joodse en later christelijke gemeenschap vestigde. Sardes was via de Perzische koningsweg verbonden met onder andere Susa en Persepolis in Iran.
We bezochten in Sardis een van de grootste tempels van Artemis die er in de oudheid zijn gebouwd. Ook het bezoek aan de grote synagoge met een prachtige mozaiek vloer geeft ons een goed beeld van de omvang van de toenmalige Joodse gemeente in Sardis. Tenslotte bezochten we ook het prachtig gerestaureerde Romeins Gymnasium annex Badhuis.
Bekijk ook eens: http://www.bibleplaces.com/sardis.htm
Aan het eind van deze dag gingen we op weg naar nog een andere gemeente die genoemd werd in de Openbaring van Johannes: Smyrna, dat is het huidige İzmir .
Momenteel is İzmir een grote havenstad aan de Egeïsche zee. De stad heeft nu ruim 2 miljoen inwoners en het is daarmee de op twee na grootste stad van Turkije. Het antieke Smyrna ontstond in de 11e eeuw v.Chr. De stad is in de loop der eeuwen meerdere malen vernietigd. Alexander de Grote herbouwde Smyrna rond 330 v.Chr. Later zowel binnen het Hellenistische Rijk als het Romeinse Rijk is het een belangrijke handel- en havenstad geweest. In de 7e eeuw n. Chr. werd de stad opnieuw overvallen nu door de Arabieren. Van het antieke Smyrna is bijna niets meer over, omdat in 1922 de stad totaal in de as werd gelegd. Het oude Smyrna van de Bijbel lag rond de oude Pagosheuvel van waaruit je een schitterend uitzicht hebt over de hele stad. Deze plek was het hoogste punt van Smyrna. Het was een akropolis, wat letterlijk betekent ‘hoge berg’. Aangezien er nauwelijks nog iets te zien was van het antieke Smyrna, beperkten we ons bezoek tot een kort bezoek aan deze stad, die door onze Turkse vrouwelijke gids Birgül de meest moderne stad van Turkije werd getypeerd. We hebben dat beeld inderdaad overgehouden van ons bezoek.
Kijk ook eens op: www.bibleplaces.com/smyrna.htm |
|
|
|
|
|
De basiliek van Thyatira
|
Zij-ingang van deze basiliek
|
De synagoge van Sardis . . .
|
|
|
|
|
|
met een prachtige mozaiekvloer
|
Romeins gymnasium in Sardis
|
Enorme tempel voor godin Artemis
|
Dag 9
De antieke stad Aphrodisias
We reden deze dag door de Bijbelse landstreken Lydië en Carië. Na zo’n 150 km bereikten we een van de best bewaarde archologische vindplaatsen van Turkije, de antieke stad Aphrodisias in Carië.
De oorsprong van de stad Aphrodisias, die nabij een marmergroeve werd gebouwd, kan worden teruggevoerd tot 3000 v.Chr. in. Deze prehistorische nederzetting was op de akropolis en in het noordelijke deel van de stad gelegen, waar later de tempel van Aphrodite zou komen te staan. Het is waarschijnlijk dat omwille van de vruchtbare gronden er al zeer vroeg een moedergodincultus ontstond met lokaal Anatolische en oosterse invloeden. De zogenaamde "Aphrodite van Aphrodisias", de latere stadsgodin van Aphrodisias in Klein-Azië, schijnt oorspronkelijk een Carische godheid te zijn geweest. In deze hoedanigheid werd Aphrodite tot in de Romeinse keizertijd door heel het Middellandse Zeegebied aanbeden. Onder andere keizer Hadrianus was een fervent vereerder van haar.
We bezochten de tempelruïnes van Aphrodite, dit was en is nog steeds een belangrijke plek van de antieke stad. De ontstaansgeschiedenis van deze tempel van Aphrodite gaat terug tot de 1e eeuw v.Chr. Daarvoor stond er op die plek ook al een tempel voor Aphrodite. Onder de Romeinse keizers Augustus en Hadrianus werd de tempel verder uitgebouwd. Het karakter van het gebouw werd veranderd toen het in de 5e eeuw n. Chr. werd omgevormd tot christelijke basiliek. Van de 42 zuilen staan er nog 14 overeind. We waren onder de indruk van de omvang van dit tempelcomplex, het is de grootste tempel die aan deze afgodin was gewijd. Qua omvang was deze tempel echter nog niet zo groot als de toenmalige tempel van Artemis in Efeze.
Vervolgens bezoeken we een ander indrukwekkend complex: het stadion van Aphrodisias, dat waarschijnlijk het grootste (met zo’n 30.000 zitplaatsen!) en best bewaarde in zijn soort is in het Middellandse Zeegebied. Hoewel er nog maar 25% van de antieke stad is opgegraven, kwamen we ogen te kort bij het zien van zoweel historisch erfgoed dat buitengewoon goed bewaard is gebleven. Zo is ook het bouleuterion (gebouw voor de volksvertegenwoordiging) dat midden in de noordelijke agora (marktplaats) ligt, goed bewaard gebleven. De capaciteit van het gebouw wordt geschat op ongeveer 1750 zitplaatsen.
Andere opvallende bezienswaardigheden waren de baden van keizer Hadrianus, een theater dat plaats bood aan 10.000 toeschouwers, een drietal Agora’s (marktplaatsen), die het commerciële centrum van de antieke stad, vormden. We verlieten deze antieke prachtige stad door het grotendeels gerestaureerde Tetrapylon, een monumentale poort op de kruising van twee Romeinse wegen. Hoewel deze stad niet genoemd wordt in de Bijbel zou de stad, die aan het begin van de jaartelling zo’n 100.000 inwoners had, bekend moeten zijn geweest bij Paulus en zijn reisgenoten. Wij hadden in elk geval dit bezoek niet graag gemist! Aan het eind van de dag keren we terug in het bijbelse Attalia (het huidige Antalya). |
|
|
|
|
|
Tempel van Aphrodite
|
Stadion met 30.000 plaatsen!
|
Bouleuterion (raadszaal)
|
|
|
|
|
|
Theater: 'slechts' 10.000 plaatsen
|
Tempel van Sebasteion
|
Thetrapylon
|
Dag 10
Bezoek aan Perge en Aspendos
We bezochten deze dag twee indrukwekkende archeologische sites: Perge en Aspendos, die enkele tientallen kilometers ten oosten van Antalya liggen.
De antieke stad Perge werd gesticht 1000 v.Chr. In de Bijbelse tijden was het de hoofdstad van Pamphylië. Nu resteert een omvangrijke archeologische site. De akropolis gaat terug tot het bronzen tijdperk. Perge was een vrije onafhankelijke stad tot de komst van Alexander de Grote in 334 v.Chr. Tijdens de hellenistische periode van Alexander de Grote, en Romeinse keizerstijd bloeide de stad op.In de Romeinse tijd had de stad zo’n 45.000 inwoners. De stad sloeg zijn eigen munt met een afbeelding van het beeld van Artemis van Perge, de vruchtbaarheidsgodin. De tempel van Artemis was in die tijd zeer beroemd, maar is nog niet opgegraven. De antieke stad Perge omvat o.a. de ruïnes van een enorm theater, een stadion, enkele zuilengangen, een groot badhuis en enkele tempels en kerken.
Perge speelde ook een rol bij de zendingsreizen van Paulus. Hij bezocht Perge, in gezelschap van Barnabas, tweemaal tijdens de eerste zendingsreis.
Kijk ook eens naar: www.Bijbelseplaatsen.nl/plaatsen/P/Perge/340/
Aansluitend bezochten we de antieke stad Aspendos. Ook deze stad was een Grieks-Romeinse stad. Hij was gelegen aan de rivier Eurymedon. Volgens de overlevering werd Aspendos rond 1000 v.Chr. gesticht door Grieken. Uit de grote verspreiding van munten uit Aspendos blijkt dat het rond de 5e eeuw v.Chr. was uitgegroeid tot de belangrijkste stad van Pamphylië. In deze tijd was de Eurymedon tot aan Aspendos bevaarbaar en de stad werd rijk van de handel in zout, olie en wol. In 333 v.Chr. betaalden de inwoners een grote som geld aan Alexander de Grote om te voorkomen dat hij een garnizoen van zijn leger in de stad zou stationeren. Men hield zich echter niet aan de afspraak en de stad werd alsnog bezet. In 190 v.Chr. gaf de stad zich over aan de Romeinen, die alle kunstschatten roofden. Aan het einde van de Romeinse tijd en in de Byzantijnse periode raakte de stad in verval. We bezochten in Aspendos het best bewaarde Romeinse theater uit de oudheid. Na alles dat we op deze res al hebben gezien, is dit theater toch wel het meest indrukwekkend, omdat het de eeuwen zo goed heeft doorstaan. Dit in het jaar 155 gebouwde theater heeft een diameter van 96 meter en bood én biedt plaats aan 15.000 toeschouwers. Elk jaar worden er namelijk in deze prachtige ambiance nog opera-uitvoeringen gegeven in de open lucht. Het moet een bijzondere ervaring zijn om van een opera te kunnen genieten in deze unieke historische omgeving. Naast het theater zijn er nog restanten van een nymphaeum, basilica, agora en 15 kilometer van het aquaduct dat water naar de stad voerde. Aspendos wordt niet in de Bijbel genoemd, maar ons bezoek aan deze antieke stad geeft ons een nog beter beeld van de wereld waarin de apostelen Paulus en Johannes leefden.
Ter afronding van onze rondreis in het voetspoor van de Bijbel gaan we, na de vele antieke steden die we bezochten, voor een laatste excursie naar het Kurşunlu Nationale Park. In dit park met zijn prachtige natuur ligt de Kurşunlu watervallen. Deze watervallen liggen tussen de pijnbomen en eromheen heeft zich een meertje gevormd waar forellen zwemmen en waarvan de kleur zo helder blauw is, dat het bijna niet echt lijkt. De Kurşunlu waterval is ontstaan uit een van de zijrivieren van de Aksu-rivier en valt (slechts) van een hoogte van ongeveer twaalf meter naar beneden, maar het is een stukje natuur dat een bezoek heet moeite waard was. Na onze rondreis namen we afscheid van onze zeer deskundige en professionele Turkse gids Mw. Birgül Beltan. Dankzij het feit dat ze docente Gemaanse talen is en enkele jaren in Nederland heeft gewoond sprak ze bovendien zeer goed Nederlands. Zij is bovendien een geboren representante van Turkije, dat laatste verbaasde ons niet toen we hoorden ook twee van haar zussen officiële toeristische gids zijn. Tevens een woord van dank aan onze chauffeur Ibrahim, die ons 10 dagen lang veilig en comfortabel door zijn prachtige land heeft rondgereden. Hij hield op ons verzoek keurig het aantal verreden kilometers bij; hij kwam tot een totaal van 4008 (!) kilometer. We beseffen ons nu veel meer dan voor onze reis, wat een prestatie het was voor Paulus en Johannes om vanuit Jeruzalem hun reizen te maken door Klein Azië. Zij legden nog veel meer kilometer af en niet per comfortabele touringcar maar te voet of misschien per ezel of kameel. De apostelen beschikten bovendien niet over een uitstekende reisorganisatie zoals wij die hadden: Oppenheim Travel. Al met al maakt dat de historische prestatie van beide apostelen en hun reisgenoten nog veel indrukwekkender! |
|
|
|
|
|
Perge: Stadsmuur en poort
|
Perge: Romaanse poort
|
Perge: Romeinse Agora
|
|
|
|
|
|
Aspendos: beste bewaarde theater
|
blik op cavea en scaena
|
Aspendos: Romeins aquaduct
|
|
Dag 11 en dag 12
Bezoek aan Antalya
Antalya, in de Bijbel Attalia genoemd, is een grote stad en populaire badplaats aan de Middellandse Zee. De stad ligt aan de voet van het Taurusgebergte in de bijbelse landstreek Pamphilië. Door die ligging heeft de de rotskust een grillig verloop. Antalya werd in de 2e eeuw gesticht door koning Attalos II, die er zijn naam aan gaf. Het oude centrum en het havengebied zijn prachtig gerestaureerd. We konden er uren ronddwalen in nauwe straatjes met houten huizen, winkeltjes, markten, thee- en koffiehuizen en restaurants. In de Antalya Bazaar werd uiteraard van alles verkocht, maar vooral liefhebbers van mooie sieraden kunnen hier hun slag slaan. In het Archeologisch Museum is goed te zien dat er veel verschillende volken in deze streken hebben gewoond. Het museum toont voorwerpen van de prehistorie tot de Ottomaanse tijd. De oostelijke poort in de stadsmuur werd in de 2de eeuw verfraaid met drie triomfbogen. Dat werd gedaan voor het bezoek van de Romeinse keizer Hadrianus aan Antalya. Deze Hadrianuspoort was vroeger met wit marmer bekleed, maar daar is vrijwel niets van over. Je zou denken dat deze poort het symbool is van de stad, maar dat is niet zo: dat is de gegroefde minaret uit de 13e eeuw. In en rondom Antalya groeien veel bomen en planten. Vooral olijf- en pijnbomen gedijen er goed en er groeien ook kleurrijke exotische planten en bloemsoorten. In het Atatürk Park en het Karaalioglu Park kun je de natuur van Antalya in volle glorie aanschouwen.
Kijk ook eens op: www.Bijbelseplaatsen.nl/plaatsen/A/Attalia/267/
Aan het einde van onze rondreis door Klein Azië constateerden we dat onze kijk op dit deel van de wereld in menig opzicht duidelijk is verbreed en verrijkt. Ons is duidelijk geworden dat vele eeuwen lang dit gebied tot het centrum van Eurazië en het centrum van de toenmalige wereld, heeft behoord. Vanaf de eerste tekenen van leven die zo'n 40.000 jaar teruggaan, tot op heden biedt dit gebied een schat aan historische en aan bijbelse informatie. We beseffen ons dat nog maar een klein deel van die antieke schatten is bloot gelegd. Dit gebied zal in de toekomst, bij nieuwe opgravingen, zeker nog vaak van zich doen spreken. Wij hebben als vriendengroep tenslotte een veel beter beeld gekregen van de zendingsactiviteiten van de apostelen Paulus en Johannes, ook al is daarvan vaak niet veel bewaard gebleven. Al met al was het een zeer geslaagde reis. Wij hopen dat we met dit reisverslag u iets hebben kunnen laten meeproeven van deze indrukwekkende reis.
|
|