|
De ontwikkeling van de kerk in Barendrecht
Tot 1574 was er in Barendrecht alleen sprake van de Rooms-katholieke kerk.
De Reformatie in 1574 heeft zich in de Dorpskerk tamelijk geruisloos voltrokken. De pastoor noemde zich voortaan dominee en de kerk werd eigendom van wat toen nog genoemd werd de "Gereformeerde Kerk in Nederland", dat veranderde in 1816 toen de naam "Nederlandse Hervormde Kerk" werd. Als eerste predikant wordt genoemd Michiel Egidii, die tot 1576 in Barendrecht bleef.
De 'Afscheiding' van 1834 voltrok zich in Barendrecht pas in 1838.
De Afgescheidenen, gering in aantal, sloten zich kerkelijk aan bij Heerjansdam.
Op 29 januari 1887 volgde de tweede scheuring, die van de 'Doleantie'.
Deze kerkscheuring heeft grote impact gehad op het verdere kerkelijk leven van protestants Barendrecht. Aangezien bijna de gehele hervormde gemeente van die tijd, inclusief predikant en kerkenraad en kerkvoogdij 'dolerend' werden, bleef er van de Hervormde Gemeente Barendrecht maar weinig over.
In eerste instantie bleven de "dolerenden" kerken in de Dorpskerk en moest de kleine groep die trouw bleef aan de Hervormde kerk haar toevlucht zoeken in "Van Oudts 't Raadhuis" (het huidige café Diggels). Ruim drie jaar werden de erediensten van de Hervormde Gemeente op zondag daar gehouden. Omdat de kerk echter toebehoorde aan de Nederlands Hervormde Kerk werd de Dorpskerk toegewezen aan de resterende Hervormde gemeente. Vanaf 27 april 1890 kerkten de "dolerenden" in een eigen, nieuw gebouwde kerk aan de Singel (ongeveer op de plaats waar nu de Gereformeerde Kerk - vrijgemaakt - staat). Men ging door onder de naam Nederduitsche Gereformeerde kerk, dat was de voorloper van de huidige Gereformeerde kerk van Barendrecht.
De Hervormden keerden na drie jaar terug naar hun eigen Dorpskerk. Aangezien die veel te groot was voor de kleine Hervormde Gemeente werden de beide noordelijke aanbouwen met zeilen afgescheiden van het schip van de Dorpskerk. Toen de Hervormde Gemeente weer ging groeien zijn de zeilen na verloop van jaren weer verdwenen. Deze geschiedenis verklaart ook de grote omvang van de Gereformeerde kerk in Barendrecht ten opzichte van de Hervormde Gemeente. Door de sterke groei van het dorp Barendrecht sinds de tijd van de Doleantie is ook de Hervormde Gemeente weer in omvang toegenomen.
In 1950 vormde zich binnen de Dorpskerkgemeente een groep die aansluiting vond bij de 'Gereformeerde Bond in de Hervormde kerk'. Zij hebben zich ontwikkeld tot de Immanuelkerkgemeente, een zogenaamde wijkgemeente van bijzondere aard binnen de Hervormde Gemeente Barendrecht.
In mei 2004 heeft de totstandkoming plaatsgevonden van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Alle onderdelen van de Nederlands Hervormde Kerk, de Gereformeerde Kerken en de Lutherse Kerk, dus ook die in Barendrecht vormen nu zelfstandige onderdelen van de PKN.
Deze geschiedenis geeft aan dat zowel rooms-katholieken, hervormden, gereformeerden, christelijk gereformeerden alsmede de kerkgenootschappen die van een van deze groeperingen zijn afgescheiden of uitgetreden, allemaal een historische band hebben met de Dorpskerk. Daarmee vormt het kerkgebouw de basis van heel christelijk Barendrecht.
Voor meer informatie over de Barendrechtse kerkgenootschappen anno 2009 wordt verwezen naar de website: www.hartvoorbarendrecht.nl.
|